Đội đá vá trời... Bunbon Zone Grotto under construction.

Dưới màn bụi phủ kín bầu trời làm không gian thật u ám, nhưng lòng người vẫn sáng ngời. 
Sáng ngời với sự nhiệt huyết của tuổi trẻ 'đội đá vá trời'.
Sáng ngời với ưu tư của lãnh đạo gọi mời sức dân.
Chúng tôi không làm gì vĩ đại như những công trình xi-măng cốt thép khác.
Chúng tôi chỉ xây hang cho Mẹ trú mưa - tránh nắng bằng xi-măng tận tình và cốt thép kiên tâm.
Chúng tôi không thuê được máy múc, máy đào để xây núi cao cho Mẹ đứng.
Chúng tôi chỉ dùng đầu đội những hòn đá khiêm tốn để xây chỗ Mẹ đứng vừa tầm, để lúc có tâm tình, chúng tôi đến sờ-nắn, vuốt-ve chân - tay Mẹ cho nhẹ lòng...

LÀM PHÉP CHỢ và NHÀ NGUYỆN MỚI

Chuyện là 8 năm trước, một người phụ nữ công giáo (chưa rửa tội) theo chồng tới nơi đây cắm lều.

Nỗi nhớ cộng đoàn và khát khao đời sống tôn giáo khiến cô kêu gọi chị em phụ nữ và một số trẻ em và dạy họ cầu nguyện. Con số ngày càng đông nhờ đức tin

Miếng vải trắng ngày rửa tội

-        Thưa cha, có rắc rối ở họ đạo Pitili cần phải giải quyết.

-        Chuyện gì vậy?

-        Một trong hai bà tân tòng ở đó bị cấm đi lễ và nếu bà này bỏ đạo thì bà kia cũng bị cấm cung luôn.

-        To chuyện rứa a?

-        Nghiêm trọng. Hai bà này là hai người đầu tiên và duy nhất được rửa tội kể từ ngày khai đạo. Nếu họ bỏ đạo thiệt thì họ đạo có nguy cơ...

DẤU LẶNG

Dự án TRƯỜNG CẤP II, phần II. JUNIOR HIGH SCHOOL PROJECT, part II.

Khoảnh Khắc - Moments

DẤU LẶNG trong ký hiệu âm nhạc Phương Tây được dùng để thể hiện khoảng ngưng nghỉ trong tác phẩm.

Tôi còn nhớ có những dịp hiếm hoi được đứng vào hàng ngũ ca đoàn, tim tôi rộn nhịp

AI LẠC HẬU HƠN AI? việt Nam hay Ghana (Phi Châu)

Ghana trao trả trường học cho các cơ sở tôn giáo.

Được tin 'Công Giáo Việt Nam mở trường Cao Đẳng đầu tiên sau 1975', tôi cũng như bao người Công Giáo Việt Nam khác vui như mở cờ trong bụng. Tin rằng niềm vui được chia sẻ là niềm vui được nhân đôi, tôi liền chia sẻ bài báo trên mạng xã hội facebook (cũng như hàng ngàn người khác đã chia sẻ). 

Tôi định kể với em tình nguyện viên người Đức đang giúp tôi dạy ở trường cấp 1 của xứ rồi với một vài người Ghana thân quen, nhưng may thay, ngay lúc đó, tin tức thời sự trên TV trưng dẫn vài bàn luận về quyết định "Trao trả các trường học cho các cơ sở tôn giáo" và "Nhà nước tiếp tục trả lương cho giáo viên, trong khi quyền điều hành thuộc về các cơ sở tôn giáo." Và tôi đã dừng đúng lúc nếu không có lẽ đã bị cười vào mặt!

Cũng như ở Việt Nam và tất cả các nước đón nhận đức tin Kito Giáo 5-3 trăm năm trở lại đây, Ghana đón nhận đức tin cùng với nền giáo dục tiên tiến từ các nhà truyền giáo thời thuộc địa. Tuy nhiên,

LẠI BÙA vs NGẢI

- Chào cha
- Chào bà
- Cha khoẻ không? 
- Khoẻ, bà khoẻ không?
- Khoẻ. Cha làm vườn à?
- Dạ, trồng cây gây rừng.
- Cha xong chưa?
- Bà nói sao?
- Cha trồng xong chưa, con muốn "chào" cha.

- Rồi! Bà vô nhà, con vô ngay đây.
......
Hôm nay chợ phiên, mọi người ăn mặc như đi lễ hội, bà cũng đang trong bộ đầm khá tươm tất. Nó khá hợp với dáng 'nông dân bất đắc dĩ của bà". Thực ra sinh ra ở vùng này thì dù là con vua cũng cũng chỉ sớm tối 'bán mặt cho đất, bán lưng cho trời'.
Nhìn khuôn mặt và vóc dáng bà, tôi đoán bà không là công chúa thì cũng có hơi hám nhà quan. Tuy nhiên, trong ánh mắt bà lộ rõ một sự lo lắng hay một nỗi sợ nào đó. 
Bà chào hỏi tôi lần nữa. Văn hoá ở đây quan trọng hoá quá mức nghi thức chào hỏi. Nếu một ngày gặp nhau 10 lần, họ chào nhau cả 10 lần và đều lặp lại những câu chào hỏi quen thuộc. Ngồi với nhau cả giờ đồng hồ, tám đủ chuyện, rồi nếu một trong hai người muốn "vô đề" mục đích buổi gặp măt, người đó phải chào và hỏi thăm sức khoẻ lần nữa trước khi mở lời.
- Chào cha
- Chào bà
- Cha khoẻ không? 
- Khoẻ, bà khoẻ không?
- Khoẻ.
- Nhìn bà có vẻ lo lắng.
- Con một thân một mình trồng được 3 sào millet. Lên được chừng này, rồi biến mất. Con gieo lại lần hai, lên được cả gang tay rồi lại tụt xuống. Trong khi không có con gì ăn cả. Hôm qua con ra xem thì người ta bỏ bùa chung quanh rẫy,

Chuyện về chiếc còng phức tạp và li kỳ

Phức tạp vì…

Chuyện là xa xưa con người đã biết ‘người đẹp vì lụa lúa tốt vì phân’ và cố gắng tôn phong vẻ đẹp của mình bằng đủ thứ trang sức làm từ vàng bạc đá quí... Và vì thế, trang sức cũng đã trở thành một thứ quà cáp xa xỉ cho nhiều người.

Mục vụ ở Kontum hai tháng hè, tôi cũng được các em tặng còng vàng dân tộc làm đồ ‘trang sức’. Người biết thì bảo có em nào thương nhớ cha mà cha cũng không muốn quên nên đeo mãi cái còng. Người không hay thì nghĩ

Triết lý truyền giáo:

                                                          ĐẾN VỚI – ĂN CÙNG và NGỦ CHUNG

Mệt mỏi gặp gió mát, tôi thăng đường ngay! Vừa bắt đầu mơ thì nghe ‘cái giường’ rung rung. Lén nhìn qua thì, ôi! Mơ được, ước thấy! Sao bở ăn quá vậy! Cô vợ trẻ đẹp của ông chồng già nhà tôi nằm ngay cạnh tôi. Tôi lúng túng! Vì sợ hay mừng? Sợ! Sợ đàn bà à?

Một trong những điều làm tôi khó chịu khi ở đất khách là bị hỏi quá nhiều lần “Ở đó bây giờ mấy giờ rồi?”. Ở cái đất này chúng tôi lấy mặt trời làm đồng hồ, mà mặt trời thì thích trò trốn tìm. Mây, bụi và sương mù thường làm tôi lúng túng khi bị hỏi giờ. Có người hỏi một lần là nhớ luôn cách tính giờ - bên này thua Việt Nam 7 tiếng! Rồi không hỏi nữa. Số này rất ít. Phần nhiều người ta hỏi giờ chỉ để hỏi hay để bắt đầu một cuộc hội thoại hoặc đôi khi bí không biết hỏi gì. Kẻ Đông, người Tây lắm lúc cũng không biết nói chuyện gì ngoài vài câu hỏi bâng quơ và vài phản ứng bàng quang. Bâng quơ và bàng quang là phải vì dù có nói, có chia sẻ,

Lễ ... chào!

Ở trường học có LỄ CHÀO CỜ, ở đây chúng tôi chỉ có LỄ CHÀO chứ không có cờ.

Hôm nọ mình đi làm lễ ở một giáo điểm mới. Đến nơi, hỏi hoài mới ra một gốc cây nơi người 'công giáo' thường tụ họp và cầu nguyện.

Như thường lệ, tôi ngồi chờ người ta đi gọi nhau tới 'xem lễ'. Có người chạy ra tận rẫy để kêu người. Chờ không nỗi, tôi quyết định bắt đầu thánh lễ để đi tiếp giáo điểm khác. Thánh lễ bắt đầu với vỏn vẹn 2 người lớn và khoảng chục trẻ con. Tôi vừa xướng vừa đáp khá thành thạo, còn họ thì chỉ đứng 'xem'.
Được một lúc thì có người tới. Tôi vừa mừng vừa hy vọng sẽ có người biết đáp giùm tôi. Nhưng vừa bước vào, hai người tay bắt mặt mừng, chào hỏi chí choé: "Nha khoe ca khong? May con vo sao roi? Nghe noi chu mi moi bat them con vo nay lam? Bat han de muoi lam dua con gai. Khi do chu mi chi can nam ngua phoi cu huong loi." (Nhà khoẻ cả không? Mấy con vợ sao rồi? Nghe nói chú mi mới tậu thêm con vợ nẩy lắm.

The Crucifix - Ảnh Chuộc Tội

Tác giả và Tác phẩm - The Author and his work.

 

Em tên Gia-cô-bê, chấp nhận học trường làng để anh trai và em gái được học trường xã.

Nhà em đẹp nhất làng vì tường đất được tô một lớn xin măng mỏng dính bên ngoài.

Thấy nhà mới, đẹp, Em hạnh phúc quá chừng bèn vẻ Chúa chuộc tội lên tường. 

Đơn giản chỉ là tin! Em tin nên

 

Truyền giáo chỉ là thế thôi!

Gia đình tôi chẳng thờ ai ngoài ông bà tổ tiên. Bố tôi chưa hề biết Chúa là gì. Vì dĩ nhiên tôi sinh ra và lớn lên ngoại đạo. Rồi một ngày kia, khi đang ngồi nghỉ mệt sau hàng giờ đóng gạch, tôi bày chuyện tục ra kháo. Từ phim cấp III cho đến chuyện gái gú. Cả bọn cười híp mắt.

 Một đồng nghiệp từ tốn chia sẻ: "Mẹ Maria hiện ra, rất đẹp, đẹp hơn tiên ..." Chúng tôi xúm lại nghe chuyện 'chàng khờ chinh phục gái đẹp'.

2 in 1

Vừa làm vừa dạy - Working and Teaching.
(Trước khi học)
- Sao con đặt âm ly ra ngoài vậy?
- Ổ cắm hư, cha.
- Hư sao.?
- Sao con biết dc.
- Thì kiểm tra
- Ôi.! Cha bày dại! Con chưa muốn chết.

KIẾM VỢ

UPIIBAN
WIFE SEEKING

-Chào các bà!

-Chào cha! 

-Lâu ngày nhỉ! 

-Dạ! Các bà khoẻ cả không?

-Dạ khoẻ! Vợ con cha khoẻ không?

PHÉP LẠ NGÀY ẤY & PHONG CHỨC GIÁO MỤC HÔM NAY

Chuyện có thật được kể rằng năm 1932, dân vùng Tây Bắc Ghana trải qua một cuộc hạn hán kéo dài. Thường thì mùa mưa bắt đầu vào tháng Tư, nhưng năm đó, cho đến tháng Sáu mà vẫn chưa thấy giọt mưa nào.

Nguy cơ đói kém khiến người dân hết sức lo lắng. Họ tìm đến đủ mọi thầy cúng để cầu xin thần thánh của họ cho mưa xuống. Số lễ vật được sát tế và dâng lên các vị thần thì không kể xiết, nhưng vô vọng. Trời cứ trơ trơ nắng!

Những VỊ LÃNH ĐẠO TINH THẦN ở giáo xứ tôi

Họ cưới hai – ba vợ, theo hoặc chấp nhận những hủ tục như hứa hôn, tảo hôn, sát tế, ma chay … như là chuyện đương nhiên. Trong số các giáo lý viên, có vài người có hơn một vợ, họ sống chung một nhà, sinh con đẻ cái như thói thường ở đây.

Họ là ai?

Họ là Phao-lô thời đại – đi rao giảng – thành lập, thăm viếng và cũng cố các cộng đoàn Ki-tô hữu.

Họ vừa là thầy dạy vừa là nhà lãnh đạo tinh thần của hơn 35 cộng đoàn Ki-tô giáo trên địa bàn rộng hàng ngàn cây số vuông. Họ là giáo lý viên và là người cử hành phụng vụ ở các giáo điểm.

Bão thổi! Bão thổi!

Storm destroyed houses around Eastern Corridor

Nhớ trò chơi này ghê:

Bão thổi! Bão thổi! 

Thoi đâu!  Thổi đâu! 

Thổi  đây, thổi đây, thổi  bay  mái nhà! 

Yesterday evening, a quick storm broke out in my village - Bunbon, and some villages around Eastern Corridor, distroyed some houses and unroofed others, causing

CỦA CHUNG

-                      -  Bánh mỳ ai dzậy?

-              - Em

Nàng đặt vội bịch bánh mỳ lên đùi tôi rồi bạch vú cho con bú. Thấy lạ tôi hỏi khéo ‘Bánh mỳ của ai đây’, nhưng lạ hơn khi nàng trả lời gọn lỏn ‘Của em!’ và không tỏ dấu hiệu gì gọi là ‘hiểu ý’ tôi. Tôi đành ngồi ôm cục bánh mỳ trong suốt chặng đường dài trên chuyến xe đò chật như nêm. Vì quá nóng nực tôi phải loay hoay treo nó lên ngay trước mặt mình. Tuy nhiên, tôi phải trông chừng nó cùng cái mặt của tôi trên tuyến đường gập ghềnh. Thật sự tôi cảm thấy khó chịu khi phải ‘ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng’ như thế nhưng vì thương ‘mẹ dại con thơ’ nên đành làm ngơ cho được việc.

Một lúc sau, không biết vô tình hay hữu ý, nàng để đầu đứa trẻ ngã trên tay tôi nhễ nhại mồ hôi. Tôi thích ngắm trẻ con, đặc biệt khi chúng ngủ. Trong vài phút tôi không thể rời mắt khỏi đứa trẻ. Nhưng tôi nhanh chóng liếc đi chỗ khác khi chợt nhận ra bên cạnh khuôn mặt đứa trẻ là cặp núi đôi căng phồng trần trụi và cũng nhễ nhại mồ hôi của nàng.

Một lúc sau, vì quá mỏi tay, tôi tế nhị:

-        Con em ngủ à?

... người ta cũng ...

Cậu bé thả can nước xuống sàn nhà, thở phào rồi nhanh nhảu:
- Bà Mônica tốt lành ghê. Sáng cho cha hai trái cà chua, giờ lại gửi 10 xu mua nước cha tắm.
Quá buồn cười vì sự hớn hở của 'cu bọ', tôi bảo:
- Ở quê cha người ta ...
Tôi tính nói 'người ta biếu cha lần cả ký thịt, khoan cho cha nguyên cái giếng, ...'. Nhưng hình ảnh gia đình bà Mônica hiện ra trong tôi. Goá bụa, con cái phải thay nhau đến trường vì bà không thể lo cho chúng hết một lần.
Thằng bé hết kiên nhẫn chờ chuyện lạ quê tôi, hối:
- Người ta sao cha?
- Người ta ... cũng tốt như bà ...

Bị ... lừa

Nghe xôn xao tôi chạy qua hàng xóm hóng chuyện. Phụ mẫu, lão ấu bàn tán sôi nỗi về vấn đề trường lớp gì đó. Vì mới học bản ngữ được vài tháng nên tôi chỉ nghe lỏm bỏm mà chẳng hiểu đầu đuôi. Hỏi ra mới hay một phụ nữ vì nghi ngờ hay tò mò muốn biết tụi nhỏ học gì ở trường nên đi rình xem rồi về nhà la toáng lên rằng họ bị lừa.

Bà nói: "Mình nghe nói tụi nó đi học để kiếm tiền mua ngô mua khoai về ăn. Ai dè tụi nó tập trung con cái mình lại vẻ vời lung tung. Chính mắt tui nhìn thấy nó bắt tụi nhỏ vẻ cái gì tròn tròn rồi tròn cái mồm lại đọc 'ô'. Tui tưởng nó vẻ trứng gà

THỬ TRỒNG NẤM BÀO NGƯ (NẤM SÒ)

Dân Ghana cũng biết ăn nấm, nhưng chưa phổ biến lắm. Ở thủ đô Accra đã có một số trại trồng nấm bán ở chợ và siêu thị khá thành công. Khi còn ở cộng đoàn đào tạo, tôi học mô hình tạo và cấy giống từ một chủ trại nấm.

(Nấm khi mới cắt bịch)

Chúng tôi triên khai ở miền Bắc là nơi khí hậu rất nóng nhưng vẫn thành công. Giống nấm của chúng tôi được